Κείμενα Συμποσίων

  • Σχολιασμός από την Μερόπη Μιχαλέλη

    Η κυρία Συντελή σας παρουσίασε τους βασικούς άξονες σκέψης και κλινικής κατανόησης του περιστατικού του G. Szwec. Οι σκέψεις που έκανα µε αφορµή αυτό το κείµενο και θα παραθέσω εδώ προς συζήτηση, αφορούν κυρίως στις εκδηλώσεις των αντι-µεταβιβαστικών κινήσεων του Αναλυτή, τόσο στην συγκεκριµένη περίπτωση, όσο και γενικότερα σε περιπτώσεις σωµατικών ασθενών µε χαµηλή ψυχικοποίηση, στους οποίους η διέγερση κυριαρχεί εντός και εκτός της θεραπείας. Ο G. Szwec επέλεξε να µην µας παραθέσει στοιχεία για την επίδραση που είχαν στις αντιµεταβιβαστικές κινήσεις του, η υπερδιέγερση του θεραπευόµενου και η αναφορά εντός της συνεδρίας στην ακατάπαυστη σεξουαλική του δραστηριότητα. Ούτε, επίσης µαθαίνουµε κάτι για το πώς βίωσε ο Αναλυτής, την διάγνωση του καρκίνου και την απροειδοποίητη διακοπή της θεραπείας.

    Διαβάστε Περισσότερα

  • Σχολιασμός από την Κατερίνα Συντελή

    Η παρουσίαση του Szwec στο συµπόσιο ψυχοσωµατικής αφορά στην περίπτωση ενός ασθενή τον οποίο είχε σε ψυχοθεραπεία για ένα µικρό χρονικό διάστηµα. Ένα γεγονός που συνέβη στη ζωή του ασθενή λίγες εβδοµάδες µετά την έναρξη της θεραπείας , του προκάλεσε ξαφνικά ένα πλεόνασµα διέγερσης, µη επεξεργάσιµης ψυχικά και υπερχείλισε τις αµυντικές του δυνατότητες, σύµφωνα µε τον Szwec. Η δυσκολία ψυχικής επεξεργασίας δηµιουργήθηκε σε ένα προϋπάρχον έδαφος ελλειµµάτων της ψυχικής λειτουργίας, που είχαν εγκατασταθεί από την παιδική ηλικία. Το τραυµατικό αυτό γεγονός, λίγο καιρό µετά, φαίνεται πως προκάλεσε µία σωµατική αποδιοργάνωση. Ο Szwec προσπαθεί να εντοπίσει παράγοντες τόσο παλαιότερους όσο και πρόσφατους που συνέβαλαν στην αποδιοργάνωση αυτή. Αναρωτήθηκε ακόµα εάν η ψυχοθεραπεία έπαιξε κάποιο ρόλο και τελικά τη θεώρησε ως έναν επιπλέον παράγοντα που αύξησε τη διέγερση, όχι όµως ως τον καθοριστικό της αποδιοργάνωσης αυτής.

    Διαβάστε Περισσότερα

  • Σχολιασμός από την Χριστίνα Μηλιώνη

    Πριν ξεκινήσω την παρουσίασή µου, θα ήθελα να µοιραστώ µαζί σας την εσωτερική διαδροµή που διένυσε η συνάντησή µου µε το κείµενο των Marilia Aisenstein και Claude Smadja (2014). Ακούγοντας αρχικά τον τίτλο του Συµποσίου, «Εκδήλωση Σωµατικής Νόσου κατά την Ψυχαναλυτική Διαδικασία», η αρχική µου υπόθεση ήταν ότι θα µιλήσουµε για σφάλµατα και ανεπαρκείς χειρισµούς των θεραπευτών που “οδηγούν” έναν ασθενή στη σωµατοποίηση. Η ίδια αίσθηση ένιωθα να επικρατεί και σε άλλους νέους συναδέλφους µε τους οποίους συγχρωτιζόµουν. Σε κάλεσµα παλαιότερων συναδέλφων να φέρουµε κλινικά παραδείγµατα ασθενών µας που ανέπτυξαν κάποιο σωµατικό σύµπτωµα εν µέσω µιας ανάλυσης, η απάντηση των περισσοτέρων από εµάς ήταν ότι δεν έχουµε τέτοια παραδείγµατα να αναφέρουµε ή και, ακόµα καλύτερα, «µακριά από εµάς» µια τέτοια εµπειρία. Λες και το να συµβεί κάτι τέτοιο (η εµφάνιση σωµατικής νόσου εν µέσω µιας ανάλυσης) είναι καταστροφή για µας και πλήρης αποτυχία του ρόλου µας.

    Διαβάστε Περισσότερα

  • Σχολιασμός από την Μαρία Κισσανδράκη

    Η Μαργαρίτα, η κυρία που µετά από 6 χρόνια επιτυχούς ανάλυσης εµφανίζει καρκίνο του παγκρέατος και πεθαίνει, γίνεται ένα σχεδόν βουβό πρόσωπο της εργασίας των Aisenstein – Smadja αφού, ενώ ανοίγει εντυπωσιακά την αυλαία µε το δράµα της, στη συνέχεια χάνεται, ξεθωριάζει στη µνήµη του ακροατή ο οποίος συνεπαίρνεται από τις γοητευτικές ψυχικές κινήσεις της κυρίας C. Είναι σαν η ίδια να διεκδικεί τη βωβότητα, να ράβει το στόµα της – απεγνωσµένη κίνηση διαµαρτυρίας των απεργών πείνας – καθώς, όταν πια γνωρίζει για τον καρκίνο της, δεν απευθύνεται στον αναλυτή της “για να µην τον λυπήσει”· αλλά “παραιτείται” και από τη δυνατότητα µιας εργασίας τέλους µε την κυρία Aisenstein, στην οποία τόσο ηχηρά µε τις κάρτες της ανακοίνωνε κάθε Χριστούγεννα τις προόδους της.

    Διαβάστε Περισσότερα

  • Ασθένεια κατά κρίσεις και ασθένεια στο πλαίσιο προϊούσας αποδιοργάνωσης

    H εμφάνιση µιας οργανικής νόσου στην διάρκεια µιας αναλυτικής διαδικασίας πιστοποιεί την ανατροπή µιας υφιστάμενης ψυχοσωµατικής ισορροπίας του υποκειµένου και µας καλεί να σκεφτούμε αυτό το συµβάν σε σχέση µε τις ενδοψυχικές και διυποκειµενικές σχέσεις ασθενούς και αναλυτή, πέραν της συµµετοχής άλλων εξωγενών παραγόντων. Στην ψυχοσωµατική παλινδρόµηση µε σωµατική καθήλωση, η διαδικασία σωµατοποίησης απολήγει σε νόσο, που εµφανίζεται κατά κρίσεις και είναι αναστρέψιµη, ενώ η προϊούσα αποδιοργάνωση συνήθως ενέχεται σε διαδικασία σωµατοποίησης σοβαρής εξελικτικής νόσου.

    Διαβάστε Περισσότερα

  • Η εμφάνιση ασθένειας στην αρχή μίας ψυχοθεραπείας

    Πριν μερικά χρόνια το Γαλλικό Περιοδικό Ψυχοσωµατικής αφιέρωσε ένα τεύχος στο θέµα «εμφάνιση ασθένειας κατά τη διάρκεια η μετά το πέρας µιας ανάλυσης». Τα άρθρα αυτά δεν αφορούσαν σωµατοποιήσεις στην αρχή µιας θεραπείας, αλλά το τέλος της σχέσης µε τον αναλυτή, ενέπνευσε τους περισσότερους συγγραφείς του τεύχους αυτού. Εάν ένας ασθενής δεν έχει εγκαταστήσει ένα επαρκώς αξιόπιστο εσωτερικό αντικείµενο, η διακοπή της σχέσης µε έναν αναλυτή-εξωτερικό αντικείµενο ενέχει περισσότερους κινδύνους, (δεδομένου ότι η παρουσία του αναλυτή επιτρέπει στον ασθενή µια επαναφόρτιση µέσω της σχέσης µε το αντικείµενο που του είναι απαραίτητη), σε σχέση µε τους κινδύνους που εγκυμονεί η εγκατάσταση αυτής της σχέσης στην αρχή της θεραπείας.

    Διαβάστε Περισσότερα

  • Ψυχικές ανακατατάξεις δια μέσου μίας σωματοποίησης

    Η εργασία της σωματοποίησης στηρίζεται στα κλινικά δεδομένα των αναλυτικών θεραπειών με σωματικούς ασθενείς. Υποθέτει ότι η σωματοποίηση εκπροσωπεί μια λύση σε ένα πρόβλημα που τίθεται στον ψυχισμό. Εξ αρχής πρέπει να θεωρήσουμε αυτήν την κατάσταση ως άτυπη και ετερογενή. Είναι άτυπη γιατί δε χρησιμοποιεί τη γλώσσα της ψυχοπαθολογίας, όπως οι λύσεις με τα συμπτώματα της νεύρωσης ή της ψύχωσης. Είναι ετερογενής γιατί αναπαριστά λύση μιας άλλης τάξεως, της σωματικής, σε μία προβληματική κατάσταση ψυχικής τάξεως.

    Διαβάστε Περισσότερα

  • Πεπρωµένα και Σήµαντρα της Ενοχής

    Η αναφορά στην προβληµατική της ενοχής εµπεριέχει ένα αίτηµα που ξεπερνάει µονοσήµαντες προσεγγίσεις. Γιατί η έννοια της ενοχής διαποτίζει τους πολιτισµούς, τις θρησκείες, την ηθική, και απλώνεται πολύ πέρα από τις ατοµικές ιστορίες. Σ’ αυτή όμως την παρουσίαση ο χρόνος, αλλά και ο στόχος της δουλειάς µας, δεν επιτρέπει να επεκταθώ σε εγγραφές της ενοχής άλλες εκτός από αυτές που αφορούν την ψυχαναλυτική και ψυχοσωµατική προσέγγιση ατόµων που ζητούν την βοήθεια ενός ψυχαναλυτή.

    Διαβάστε Περισσότερα

  • Ο Παρανοϊκός, ο Χρηστικός και η Σχέση

    Η σχέση αποτελεί ένα βασικό θέμα για τον παρανοϊκό καθώς και για τον χρηστικό ασθενή. Υπενθυμίζει ότι σύμφωνα με τον Marty η χρηστική σκέψη χαρακτηρίζεται από την έννοια και τη λειτουργία της αναδιπλασιαστικής προβολής. Το υποκείμενο ταυτίζει κάθε αντικείμενο ως δικό του αντίγραφο, πρότυπο. Στη βάση αυτής της μορφής σχέσης τοποθετεί την αρχή οικονομικής και ενεργειακής ισοδυναμίας μεταξύ υποκειμένου και αντικειμένου, και, της ταυτότητας αντίληψης, στην οποία οι ποιότητες του αντικειμένου δεν έχουν μία πραγματική σημασία και δεν υφίστανται για τον υποκείμενο.

    Διαβάστε Περισσότερα

  • Πένθος, Μελαγχολία και Σωματοποίηση

    Στο δοκίμιο του “Πένθος και Μελαγχολία” που συνέγραψε το 1915, ο Freud αφοσιώνεται σε μία συγκεκριμένη μελέτη μελαγχολίας και πένθους. Θεωρεί το συναίσθημα του πένθους ως το φυσιολογικό πρότυπο της μελαγχολίας. Εκκινώντας από αυτήν τη βάση, ο Freud θα αναλύσει, από τη μεταψυχολογική οπτική, την εργασία της μελαγχολίας και θα τη συγκρίνει με την εργασία του πένθους, υπολογίζοντας τις αποκλίσεις και προσδιορίζοντας τις διαφορές. Αλλά, οι παράγοντες που προκαλούν τις δύο εργασίες και προέρχονται από τις ασκούμενες δράσεις της ζωής μοιάζουν όσο τουλάχιστον είναι διαφανείς.

    Διαβάστε Περισσότερα